Bulut Bilişim

Bulut Bilişim en basit ifade ile bilişim servisleri olan sunucular,depolama,veritabanı,ağ
yazılım,analitik vs. gibi servislerin Internet ( Bulut ) üzerinden sunulması ve ulaşılması olarak tarif edilebilir.Bu servisleri sunan şirketlere bulut hizmet sağlıyacıları denmekte ve ödeme modeli olarak eve gelen su faturamız gibi kullandıgın kadar öde mantıgı işlemektedir.

Birçogumuz çokda farkında olmasak bile bulut servislerini kullanıyoruz örnek olarak eposta göndermek ( gmail ,msn ,yandex ) ,dökümanları düzenlemek ( google docs ,office 365),film izlemek (netflix) ,muzik dinlemek (spotify) ,oyun oynamak (steam),resimleri depolamak(gdrive,onedrive) gibi hizmetleri sürekli olarak yapmaktayız.Bu servisleri herhangi bir yerden herhangi bir cihazdan yapabilmekteyiz.Ücretsiz olarak yaptıgımız ve bu servisler bulut bilişim kapsamına girmektedir.

Bulut  Bilişim ile yapabileceklerimizi kısaca aşagıdaki gibi özetleyebiliriz.

            -Yeni uygulamaların ve servislerin oluşturulması

            -Veri Depolama ve kurtarma

            -Web Sitelerinin ve blogların saklanması ve sunulması.

            -Ses ve Görüntü sunumu

            -Talep halinda anlık yazılım dagıtımı

 

Bulut Bilişimin Faydaları

1. Maliyet

Bulut Bilişim ile  veri merkezlerinde yazılım/donanım alma zorunlulugu ortadan kalkar ,extra olarak eleketrik ve sogutma maliyetlerinden sizi kurtarır.Istediginiz bir kaynak saniyeler içinde eklenebilir ve kullandıgınız kadar ödersiniz.

  

2. Hız

Birçok Bulut Bilişim servisleri genellikle self servis ve talep odaklı olarak sunulur.Büyük miktarlardaki kaynaklar bile dakikalar içinde birkaç fare tıklaması ile kullanıma hazır olur.
Bu organizasyonlara önemli oranda esneklik ve çeviklik sunar.Ayrıca organizasyonlar için kapasite planlamadaki preside ortadan kurtarır.

 

3. Global Ölçek

Bulut Bilişimin faydalarından biriside ölçek esnekligidir.Ihtıyaç oldugunda dogru cografik kaynakdan ihtiyaç oldugu kadar güç,depolama,band genişligi çok hızlı bir şekilde saglanabilmektedir.Global olma yolundaki organizasyonlar için dünyanın farklı noktalarındaki hizmet noktaları ile hız,esneklik saglanmış olur.

 

4. Verimlilik

Veri merkezlerinde donanımlar kızak ve üst üste koyma şeklinde kurulur.Donanımın kurulması,yazılım güncellemeleri gibi konular IT yönetimi için zaman harcayıcı konulardır.Bulut Bilişim ile bu tip görevler ortadan kalkar ve BT ekibi daha önemli ticari amaçlara yönelebilir.

 

5. Performans

En büyük bulut bilişim servisleri küresel çapta güvenli veri merkezlerinde çalışırlar ve düzenli olarak donanımlar ve yazılımlar minimum servis kesintisi ile son versiyonlarına güncellenir.Kapasiteler dinamik olarak yönetilir,bu sayede performans ve kesintisizlik sürekli olarak garanti edilir.

  

6. Güvenirlik

Bulut Bilişim veri yedeklemesi,acil durum ve iş sürekliligini kolaylaştırır ve daha düşük maliyetlere bu hizmetleri sunar.Veriler birçok yedekli siteye yedeklenebilir.Dış tehditlere karşı sürekli proaktif bir yaklaşım mevcuttur.

 

Bulut Servisleri Tipleri

Bulut Bilişim servisleri üç temel kategoride degerlendirilir.

-Infrastructure as a service (IaaS ,Servis olarak altyapı hizmetleri),
-Desktop as a Service (Daas , Servis olarak masaüstü hizmeti)
-Platform as a service (PaaS , Servis olarak platform hizmeti)
-Software as a service (Saas ,Servis olarak yazilim hizmeti)

 

Infrastructure-as-a-service (IaaS - Servis olarak altyapı hizmetleri)

Iaas ile IT altyapisi olan sunucu,donanim,ağ,işletim sistemi gibi servisler akla gelmelidir.Bu servisleri ve hizmetleri herhangi bir sabit yatırıma gerek kalmadan kiralayıp kullandıgın kadar öde mantıgı ile hemen kullanabilirsiniz.

 

Desktop-as-a-service (DaaS -Servis olarak masaüstü hizmeti)
Iaas’in bir altkolu olan Daas ile son kullanıcı masaüstü donanımı ve işletim sistemini kiralayabilirsiniz.Bu sayede organizasyonlar için sürekli bir problem olan son kullanıcı masaüstü hizmeti bulut üzerinden alınabilir hale gelmektedir.Donanım ,işletim sistemi ve destek maliyetleri gibi konular gündem olmaktan çıkmakta organizasyonlar sadece işlerine odaklanmaktadır.Her ne kadar Daas Iaas içinde görünsüde günümüzde ayrı bir kalem olarak degerlendirilmektedir.

 

Platform as a service (PaaS -Servis olarak platform hizmeti)

Platform-as-a-service (PaaS) yazılım uygulamalarını geliştirmek ve dagıtmak için gerekli ortamı saglayan bulut servisleridir.Paas bilişim servisi ve yazılımı ile ugraşan geliştiriciler için hızlı ve kolay bir ortam sunmakta ,herhangi bir ayara ve güncellemeye gerek olmadan sadece işine odaklanmaktadır.

Software as a service (SaaS - Servis olarak yazilim hizmeti)

Software-as-a-service (SaaS) Internet üzerinden yazlımların genellikle abonelik modeli ile dagıtılmasıdır.Kullanıcılara uygulamalara web üzerinden bir mobil cihaz veya desktop üzerinden baglanabilirler ( örnek Office365,Google Docs  ).Saas ile yönetilen uygulamalarda bakım,destek,ayarlama,güncelleme ve güvenlik gibi konulara odaklanılmasına gerek yoktur.Bu tip hizmeler bulut saglayıcı tarafından gerçekleştirilmeklte ,siz gerçek işinize odaklanmaktasınız.

 

Bulut Bilişim Modelleri

Bütün bulut bilişim modelleri aynı degildir.Üç farklı method ile bulut bilişim servisleri dagıtılabilir: ortak bulut, özel bulut ve melez bulut.

Ortak Bulut ( Public Cloud )

Ortak bulut ticari olarak bulut servislerini veren şirketler tarafından sunulur.Örnek olarak Microsoft Azure veya Google Cloud bu ticari şirketlere örnektir.Bir kurum ihtiyacı olan bütün bilişim altyapısı kiralama modeli ile satın alınır.Sunucu ,depolama gibi bilişim kaynaklarına Internet üzerinden erişilir.Ortak bulut ile bütün donanım ve yazılımlar bulut saglayıcısı tarafından sahiplenir ve yönetilir.Bu servislere genel olarak bir web tarayıcı üzerinden erişirsiniz.

 

Özel Bulut ( Private Cloud )

Özel bulut modelinde bilişim kaynakları ilgili özel tek bir şirket veya organizasyon tarafından sahiplenir ve yönetilir.Servisler ve hizmetler ortak bulutda oldugu gibi sunulur.Özel bulutta bilişim kaynakları organizasyona ait veri merkezlerinde tutulur.Bazı şirketler sadece donanım’larını tutmak için ortak bulutu kullanabilir.Özel bulutta servis ve altyapı özel bir ag üzerinde tutulur.

 

Melez Bulut (Hybrid Cloud)

Melez bulut modeli hem ortak hemde özel bulut modelini içerir.Servisler ve veriler karşılıklı olarak değiş tokuş edilir.Organizasyonun ihtiyacına göre bazı servisler ve veriler özel bulutta tutulur ,bazıları ortak bulutta tutulur.

 

Bulut Bilişim Dezavantajları

 

Muhtemel Kesintiler

 Bulut bilişimde çok nadir de olsa zaman zaman servis saglıyacılar bir çok teknik nedene dayalı olarak kesinti yaşıyabilirler ,Bulut Servisi kapalı ise sizde kapalısınız demektir.Zaman zaman Internet baglantinizdaki yavaşlamalar ,servis saglayıcıya yapılan saldırılar sonucunda erişim problemleri ortaya çıkabilmektedir.Bazen ülkeler arası problemler ,kanuni regülasyonlar ( örnek youtube ve google erişiminin yavaşlatılması ,yasaklanması ) gibi nedenler ilede erişim sorunları ortaya çıkabilmektedir.2015 yılında Apple Icloud servisindeki 7 saatlik kesinti ciddi sorunlara neden olmuştur.

 

Güvenlik

Bulut Bilişim ile ilgili ortaya çıkan en büyük soru veriniz ne kadar güvendedir ? ,Genel manası Internet tabanlı bilişim hizmeti olan bulut bilişim ile verileriniz bir başka kurum/organizasyon veya ülkenin elindedir.Bulut tabanlı sistemlerde çok yüksek miktarda veri depolandigi için servis saglıyacılar siber suçluların ciddi hedefi haline gelmektedir.Servis saglıyacılar her ne kadar en son ve en güçlü güvenlik sistemlerini uyguladıklarını ifade etselerde zaman zaman beklenmeyen durumlar ortaya çıkabilmektedir.Birkaç örnek üzerinden gitmek gerekirse tarihin en büyük veri sızıntısı 2016 ‘da Yahoo’da ortaya çıkmış ve 3 milyar kullanıcının bundan etkilendigi açıklanmıştır.2017 yılı da bu konuda pek iyi geçmemiştir.Amerikan ulusal istihbarat servislerinden olan NSA ‘in Google ve Yahoo’yu dinledigi skandali ortaya çıkmıştır.Amazon S3 servisinde duran DowJones ait 2.2 milyon kullanıcı bilgisi ortalıga sacılmıştır.Aynı şekilde Verizon’un Amazon S3’de duran 14 milyon abone bilgisi de ifşa olmuştur.Son olarak Google Gmail servisi 3 Mayis 2017’de sofistike bir oltalama saldirisina maruz kalmıştır ,Google 1 saat içinde problemi gidermeye çalışşada saldırının 1 milyar kullanıcıyı etkilendigi açıklanmıştır.

Dikkat etmeniz gereken konu verileriniz Internet’dedir eger bir güvenlik açıgı meydana gelirse veya dikkatsiz bir çalışanınız kullanıcı adı/şifresini çaldırırsa şirket bilgileriniz ifşa olabilir.Ayrıca farklı ülkelerdeki verimerkezlerinde tutulan verileriniz o ülkelerin regulasyonlarına tabidir ve ihtiyaç halinde   verilerin paylaşılması gibi hususlarda zaman zaman ortaya çıkabilmektedir.Ancak bir diğer noktadan bakıldıgında ciddi güvenlik yatırımı yapamıyacak ölçekte olan küçük şirketler için buluta geçmenin daha mantıklı olduguna dair yorumlarda uzmanlar tarafından yapılmaktadır.

 

Maliyet

Ilk bakışta yazılım ve donanım satın alıp kurmak yerine buluta geçmek maliyet olarak avantajlı gözükmektedir.Ancak bu kıyaslamayı yapar iken gerçekten elma ile elmayı kıyas ettiginizden emin olmalısınız.Bulut uygulamaları ilk demirbaş yatırım maliyeti gerektirmesede bulut uygulamaları ihtiyacınız olan herşeyi kapsadıgından veya kapsamadıgı konusunun iyi analiz edilmesi gerekmektedir.Bazen olmayan bir özellik için bulut servislerine bunu yaptırmanın maliyeti oldukça yüksek olabilmektedir.Özelleştirme ve ihtiyaca göre yapılabilecek şeylerin kısıtlı oldugununun farkındalıgı önemlidir.Herbir uygulamanın ücret planlarına ve detaylarına çok dikkatli bakılmalıdır.Bu konuda bir örnek vermek gerekirse kar amaçlı olmayan bir organizasyon bulut tabanlı üyelik uygulamasına geçti.Elindeki iletişim bilgileri girişleri mevcut planını geçince bir sonraki seviyeye geçmek durumunda kalmıştır.Ancak bir sonraki seviye mevcut ihtiyacının 3 katıydı aslında ihtiyacı olan mevcut planın %10 kadardı.Bu durumda extra’dan fazla ücret ödemek durumunda kalmıştır.

Diğer önemli bir nokta her bir yazılımın en son versiyonuna ihtiyacınız olup olmadıgı hususudur.Örnek olarak Office 2016 bir kez lisans ödeyip 7 yıl kullanabilirsiniz halbuki bulut versiyonu Office 365 geçtiginizde her yıl bu ücreti ödemek zorundasınız.En son sürüme her zaman ihtiyacınız varmi sorusu oldukça can alıcıdır ve iyi analiz gerektirmektedir.

 

Veri Transfer Maliyetleri

Eğer işiniz geregi ciddi miktarda veri ile uğraşıyorsanız bilinizki buluta veri getirmek ücretsizdir.Ancak dışarıya veri vermek konusunda servis saglıyacıların bu konu ile ilgili önemli kısıtları bulunmaktadır.Örnegin Microsoft izin verilen aylık transferi geçtiginizde GB başı ücretlendirme yaptıgını unutmayınız.

 

Esneklik Sorunları

Esneklik bazı bulut uygulamaları için önemli bir dezavantaj olabilmektedir.Bu durum saglayıcıyı seçiminde dikkatli olmayı ve sizin daimi müşteri gibi görmemesini gerektirmektedir.Özellikle veri formatları,veri taşıma ,çevirme işlemleri ve sağlayıcı değiştirmek bazen ciddi sıkıntılara ve maliyetlere neden olabilmektedir.Bulut bilişimde veri değiş tokuş süreci tam olarak bir standarda oturmuş durumda değildir.Bazı saglayıcılar müşterilerine koydukları verinin taşınması ve çevrilmesi gibi özel şartlar nedeni ile ortaya önemli sıkıntılara çıkabilmektedir.

 

Müşteri Destegi

Bulut bilişimin ilk zamanlarda müşteri destegi kullanıcıların en çok şikayet ettigi alandı.Birçok saglayıcı bu konuda önemli adımlar attı.Ancak bu konuda da şeytan ayrıntıda gizlidir oyunu devam etmektedir.Standart aldıgınız destek ile yapabilecekleriniz o kadarda iyi durmamaktadir.Daha iyi hizmet ve destek almak için extra ücret ödemeniz gerekebilir.Örnegin Google’nın temel gümüş paketini aldıgınızda aylık 150$ bir rakama 4 saatte müdahele ( sadece çalışma saatlerinde) ancak garip bir şekilde telefon desteksiz gelmektedir.Diğer servis saglıyacılarında benzer uygulamaları bulunmaktadır.Eğer kurumunuzun hızlı destege ihtiyacı varsa bu durumun önemle degerlendirilmesi gerekmektedir.Ancak destek planını yükselttiginizde bu size extra maliyet olarak gelecektir.

©2020 by Yonetibilisim. Heart, Brain and Technology

For The World We Deserve and Desire