DİJİTAL MEYDAN OKUMANIN ÇERÇEVESİNİ ÇİZMEK

Liderlerin yaklaşık yüzde 40’ı dijital dönüşümün önündeki en önemli engel olarak “aciliyet yokluğunu” gösteriyor. Yayıncılık gibi sektörlerde dijital teknolojiler öyle bir altüst oluş yarattı ki, dönüşüm bağlamı açık ve net bir hale geldi; ortaya bir yanan platform çıktı. Buna karşılık imalat gibi kimi sektörlerde değişimin gerekçesi o kadar belirgin olmayabilir.

Ataletle mücadele etmek karşınızdaki meydan okumanın farkın­da olmayı, işe neresinden başlayacağınızı bilmeyi ve gideceğiniz yöne karar vermiş olmayı gerektirir. Sektörünüzü iyi tanımalısınız. Kıdemli bir yönetici olarak dijital dönüşüm çevresinde uygun bir ivme yarat­malısınız. Bunu sürecin başında şu üç alana el atarak yapabilirsiniz:

  1. Farkındalık oluşturmak: Kuruluşun üst düzey liderleri dijital teknolojilerin sunduğu potansiyel tehdit ve fırsatları ve dönüşüm gereğini kavrayabiliyorlar mı?

  2. Başlayacağınız noktayı tanımlamak: Dijital yetkinlikleriniz ne kadar olgun, yetkinleşmenizi hangi güncel stratejik varlıklar sağlayacak? Güncel iş modelinizin karşısına bir dijital alternatif koydunuz mu?

  3. Ortak bir vizyon yaratmak: Üst lider kadronuzu şirketin dijital geleceğine ilişkin bir vizyon etrafında topladınız mı?

 

​DİJİTAL MEYDAN OKUMANIN FARKINDA MISINIZ?

Dijital Dönüşüm çerçevesini çizmenin ilk adımı, üst yönetim ekibinin dijital teknolojilerin iş üzerindeki etkilerini anlamasını sağlamaktır. Dijital dönüşümü güncel uygulama ajandasının değişmez bir demirbaşı olarak görmek gerekir:

  • Dijital Dönüşümü Şimdiden Ajandanızın Başına Koyun

Üst düzey yöneticileri dijital teknolojilerin günümüzde ve gele­cekte işleriniz üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmalara çekin. “Bu teknolojiler rekabet konumunuzu nasıl bozabilir?” ve aynı şekilde “Müşterilerimizin performansını ve memnuniyetini iyileştirme­mize nasıl yardım edebilir?” sorularını ortaya atın.

Bu çerçeve çizme evresinin başarısından, bir kuruluşun en yüksek düzeydeki lideri sıfatıyla CEO sorumludur. Çoğu zaman motive edici konuşmalar ve içe dönük kutsamalar yeterli olamaz. Kuruluştaki diğer liderlerin söz konusu derin değişimi gözlerinde canlandırmalarını ve teknolojinin daha bugünden önünü açtığı iş olanaklarını kavramalarını sağlamalısınız. İyi bir ders çıkarmak için, dijital değişimden yarar veya zarar gören şirket ve sektörlerin pratik örneklerine bakın.

  • Dijital Etkinin Boyutları ve Hızını Kavrayın

Dijital etkinin boyutları ve hızıyla birlikte, sizin yeterlilikleriniz şirketinizin risk profilini verir. Kuruluşunuz için doğru dijital dönüşüm temposunu bulmak bir yöneticilik sanatıdır. Bunda şirket kültürünüzün belli başlı unsurları da belli bir rol oynar. Karar alma süreçleri merkezileştirilmiş mi yoksa ademi merkezi mi? Kuruluş işbirliği yapmaya ve paylaşmaya ne ölçüde yatkın? Mevcut karlı operasyonları ve varlıkları koruyan dijital dönüşüm programları tasarlarken, bir yandan da ya yeni bir dijital işe geçiş yapmanız ya da işinizin bir parçasını dijitalleştirmeniz gerekebilir.

Piyasaları altüst eden dijital inovasyonlar çoğu zaman sektör dışından gelir. Bazen gerekli değişim hızını gelişmeler dayatabilir. Rakipler ve sektör analizleri artık geçmişe göre daha az işe yarıyor.

  • Farkındalık Sürecini Deneyselleştirin

Üst yönetim ekibi arasında farkındalık yaratmak Liderler için önemli bir görevdir. Bu farkındalık evresini sağlam, olgulara dayalı araştırmalar yardımıyla götürün, ama aynı zamanda yönetim ekibi için bu sürece ileri düzeyde bir deneysellik de kazandırın. Şirketlerin kıdemli yöneticilerini teknoloji uzmanlarıyla eşleştirerek, bozucu inovasyon analizi, savaş oyunları, senaryo planlama, dijital keşif yolculukları ve şirket dışından eşdüzeydeki liderlerin tanıklıkları gibi araçlar kullanın.

  • Gönül Verenlerden Bir Güç Birliği Oluşturun

Herkesi yanınıza çekmek zorunda değilsiniz. Ama pek çok Dijital Ustasının kısa zamanda, şirket içinde dijital dönüşümü yönlendirme çabasında kilit roller üstlenen kıdemli liderlerden bir güç birliği oluşturduğu gözlemlenmiştir. Dijitalleşmenin farklı birimlerin gözünde farklı anlamlar taşımasından ötürü, bir ortak zemin yaratmak kritik bir önem kazanmıştı:

Buradaki amaç üst düzey yöneticileri teknoloji uzmanı yapmak değil. Maksat, toplu olarak, dijital teknolojilerden kaynaklanan potansiyel tehdit ve fırsatları ve dönüşüm gereğini kavramalarını sağlamaktır.

 

BAŞLAYACAĞINIZ YERİ ANLIYOR MUSUNUZ?

Üst yöneticileriniz arasında güçlü bir koalisyon kurmak şart olsa da, yeterli değildir. Büyük şirketler büyük çaplı geçiş dönemlerinden eskinin yerine yeniyi koyarak değil, mevcut kaynak ve yetkinliklerini yeni dijital ortamda da kaldıraç yaparak başarıyla çıkabilmişlerdir. Bunun için işe başlayacağınız noktayı iyi tanımalısınız. Bugün kuruluşunuz dijital bakımdan ne kadar olgun? Ve hangi güncel varlıklarınız dijital dünyada geçerliliğini sürdürecek?

  • Dijital Ustalığınızı Değerlendirin

Gerek dijital yeterliliklerinizi, gerekse liderlik yeterliliklerinizi ayrıntılı biçimde inceleyin. Dört dijital ustalığı düzeyinden birine denk geleceklerdir: Yeni Başlayan, Tutucu, Modaya Uyan ya da Dijital Ustası. Bu sayede çalışmalarınızı yönlendirmek için sağlıklı bir girdi elde edersiniz.

  • Dönüşüm Yolculuğunuzun Haritasını Çizin

Dönüşüm ajandasını ve hızını belirlemek önemlidir. Şirketler birbirinden farklıdır. Yeni başlayan evresinden doğrudan Dijital Ustası düze­yine yükselmek isteyenler hem liderlik hem dijital yeterliliklerini geliştirmeliyken, tutucu yaklaşımı benimseyen bir şirket temkinli hareket etmeyi inovasyona tercih edebilir ve yeni dijital teknolojiyle fazlaca denemelere kalkışmadan önce sağlam bir liderlik zemini inşa etmeye çalışır. Modaya uyanlar ise, o ana kadar zaten çok sayıda eşgüdümsüz dijital girişim yürütmüştür, artık bütünlüklü bir vizyon ve gelişkin bir yönetişim modeli geliştirmeye ve iş birimlerini kapsa­yan dijital girişimler başlatma ve birbiriyle uyumlaştırmaya odak­lanır. Büyük bir küresel kuruluşta dijital ustalık seviyesi bölümler, iş kolları, işlevler ya da coğrafi yerlere göre birta­kım değişiklikler gösterebilir. Kuruluşunuza uygun bir yol haritası çıkarırken, bu farklılıkları anlamak önemlidir.

  • Stratejik Varlıklarınızı Değerlendirin

Dijital Ustalarının çoğunun dijital dünyada geçerliliğini sürdürecek ve sürdüremeyecek stratejik varlıklarını tespit etmek için, erkenden bir değerlendirme yaptıkları görülüyor. Hangi varlıkların dijital dönüşümü başarıya taşıyabileceğini sap­tamak için derin bir analiz gerekir. Finans varlıklarının ötesinde, dijital dönüşüme temel olabilecek dört geniş varlık kategorisi vardır:

1.      Fiziksel Varlıklar: En göz önündeki varlıklardan oluşan fiziksel varlıklar perakende satış mağazaları, dağıtım ağları, ambar ve depo­lar, ürünler ve benzerleridir. Bazı fiziksel varlıklar dijital dünyada fazlalık durumuna düşebilir, ancak fiziksel ve dijital varlıkları yep­yeni yollardan birleştirerek etkili bir avantaj kaynağı yaratabiliriz.

2.      Yetkinlikler: Bu varlık türü dijital avantaj yaratmakta da asli unsur olarak kullanılabilir. Yetkinlik, ya işlev becerilerinizde (sözgelimi IT, satış gibi) ya da çekirdek yetkinliklerinizde (ürünler, süreçler ya da teknolojiler hakkındaki benzersiz deneyimleriniz) yatar. Örne­ğin sahada çalışanlar ve satış elemanları müşteri bağlılığı yarat­mada yaşamsal varlıklar olabilir. Onların müşteri davranışları ve tercihleri konusunda önemli bir bilgi birikimleri vardır. Aynı şekilde dijital teknoloji kullanılarak kurumsal yetkinlikler pekiştirilebilir ve zenginleştirilebilir.

3.      Elle Tutulamayan Varlıklar: Yapılarından ötürü elle tutulamayan varlıklar teşhis edilmesi en zor olanlardır. Bu varlıkların örnekleri arasında marka değeri, şirket kültürü, patentler, sahipli teknoloji­ler ve partnerler ekosistemini sayabiliriz.

4.      Veriler: Dijital dünyada öne çıkan bu varlık kategorisi yönetimle­rin dikkatlerini önemli ölçüde üzerinde topluyor. Veriler analiz ko­nusunda ustalaşmayı beceren şirketlerin en değerli dijital varlığı ol­muştur. Ancak veriler çoğunlukla saklı varlıklardır. Pek çok şirket hala sahip olduğu verilerden değer çıkaramıyor ve verilerini başka kaynaklarla birleştirerek yeni içgörüler üretemiyor. Ancak eğer siz verilerinizi kullanabilirseniz, devasa değer içeren yeni bir değer biri­mi yaratabilirsiniz.

Sınırları çok geniş çizilmiş beyin fırtınası oturumlarıyla başlamayın. Müşte­rilerin bilinen karşılanmamış gereksinimleri ve operasyonlarınızda karmaşıklığa yol açan kaynaklarla başlayın. Kendinize şu soruları sorun: Bu sorunların üzerine gitmek için varlıklarınızı kullanma ve birleştirme tarzımızı nasıl değiştirebiliriz? Daha ekonomik iş yapmak için teknolojiden nasıl yararlanabiliriz?

  • İş Modelinize Meydan Okuyun

İş modeli inovasyonu dijital dönüşümde muazzam bir değer kaynağı olabilir. Ama aynı zamanda işinize bir tehdit de oluşturabilir, işiniz üzerindeki dijital etkinin boyut­ları ve temposunu ölçerken ve stratejik varlıklarınızı gözden geçirir­ken, artık modelinize meydan okumanın zamanı gelmiş demektir.

Kuşkusuz önce mevcut iş modelinizi enine boyuna iyice kavrama­nız gerekir. Müşterilere sunduğunuz değeri çoğaltmak için neler yapabileceğinizi düşünerek başlayın. Ardından bu fazladan değerin belli bir kar karşılığı nasıl sunulabileceğini bulmaya çalışın. Bu aşamada o noktaya erişmek için dijital teknolojinin sunduğu yaratıcı ve etkili seçeneklere göz atma olanaklarından yararlanabilirsiniz. Ayrıca diğer endüstrilerde benzer problemlerin nasıl çözüldüğünü ya da benzer fırsatların nasıl değerlendirildiğini öğrenmeniz yararlı olacaktır.

Önünüze çok sayıda yol çıkabilir. Müşteriler için en büyük de­ğeri üreten, operasyonel bakımdan kopyalanması zor ve karlı bir ekonomik model kazandırabilecek seçeneklere öncelik vermeli­siniz. Aynı zamanda yeni modelinizle kontrollü denemeler yapa­rak, değişim riskinden arındırmaksınız. Bundan sonra öğrenmek ve varsayımlarınızı revize etmek için veri toplamaya devam edin.

Nasıl yapabilirsiniz? DYOB (Kendi İşini Kendin Yık) ve WWAD (Amazon Olsa Ne Ya­pardı?) gibi oyun seansları düzenleyen şirketler gördük. Alexander Osterwalder ve Yves Pigneur’un ürünü olan iş modeli tuvali gibi düşünce üretmeye yarayan pratik çerçeveler de var. Mevcut iş modeliniz tehdit altında olmasa bile, bu iş modelini üst yönetimle baştan sona ölçüp biçmenizde yarar vardır.

 

ÜST YÖNETİM ORTAK BİR DİJİTAL VİZYON ÇEVRESİNDE BİRLEŞMİŞ Mİ?

  • Dönüşüm Vizyonunuzu Oluşturun

Vizyonunuz, müşteri deneyimini zenginleştirmeye, operasyonlarınızı serileştirmeye ya da iş modelinizi dönüştürmek için bunları birleştirmeye odaklanmalıdır. Durumunuzun gerçek­leriyle hiç bağdaşmayan pazarlama sloganlarının tuzağına düşme­yin. Vizyonunuz başladığınız noktayı iyi bilmeli, var olan yetkinlik ve kültürünüzü dikkate almalıdır. Bir dijital vizyon, gelecekte geçerliliğini koruyacak stratejik varlıklarınıza ya da stratejik varlıklarınızın bileşimine dayanmalıdır. Ve tedrici de­ğil, dönüştürücü olmalıdır.

Bir dijital vizyon çizerken işinize veya müşterilerinize odaklanın, teknolojiye değil. Vizyonunuzu açık seçik bir amaçla  değişmesini istediğiniz şeylerin resmiyle ve net iş sonuçlarıyla, yani sonuçta müşteriler, çalışanlar ve şirket performansı açısından getireceği fay­dalarla tasarlayın. Unutmayın ki, vizyon yaratmak bir yolculuktur. Öyleyse onu kuruluşa yön verecek kadar somut bir hale getirin, ama vizyonun hayat bulması ve zamanla gelişip serpilmesi için de kendinize fırsat tanıyın.

  • Üst Yönetimi Birleştirin

Bir­çok dijital girişimin potansiyel değerine ulaşamamasının nedeni, vizyonun tepe yönetimi tarafından paylaşılmamasıdır. Bilmek anlamak demek değildir, tartışılmaması üze­rinde anlaşıldığı anlamına gelmez. Dijital dönüşüm ancak üst yönetim dijital vizyona aktif biçimde ilgi gösterir ve sahiplenirse gerçekleşebilir. Liderler rol modeli olmalıdır; her konuşmanızda, her iletişiminizde ondan söz ederek, vizyonunuzu sınamalısınız, insanlardan geribildirim isteyin, crowdsourcing yoluyla fikirlerini alın ve bunu sık sık yineleyin. Üst yönetim ekibinin diğer üyelerinden de aynısını yapmalarını isteyin, sonra elde edilen sonuçları karşılaştırın.

Yönetici ekibi sürecin içine çekmek salt dijital dönüşüme özgü ya da yepyeni bir şey değil ancak dijitalleşme sürecinde farklı olan bir yan var; dijital dönüşüm geleneksel şirket sınırlarını aşar - inovasyon yaratmak ve değişimi ilerletmek için disiplinler arası ekiplerin çabalarına ve kolektif yeteneğine gerek duyar.

Üst yönetim ekibini sürece bağlamak için kullanılabilecek pek çok faydalı yönetim tekniği var. Bireysel ve toplu koçluk ve 360 derece geribildirim teknikleri, teşvik yöntemlerine başvurula­bilir. Bütün kıdemli yöneticilerin eline dönüşüm amaçlarıyla bağlantılı bir dijital KPI listesi(Kilit Performans Göstergesi) verilebilir. Hangi teknik seçilirse seçilsin, belirleyici olan düzgün diyalogdur. Düzenli yönetim kurulu toplantılarının bir bö­lümünü dijital dönüşüm üzerine kapsamlı tartışmalara ayırmak iyi bir uygulamadır, dönüşümü ilerletmek için kurum dışında düzenli kolaylaştırılmış toplantılar yapmak da öyle.

Ekibinizin tamamen uyum noktasına geldiğini “Bü­tün üst düzey yöneticilerin dönüşümün aciliyetini (meydan okuma farkındalığı) hissetmesi, stratejik varlıklarını ve dijital ustalık düzey­lerini (başlangıç noktası) anlaması ve dijital geleceği sözcükler ve somut hedeflerle tarif edebilir (ortak vizyon) duruma gelmesi” gösterir.

©2020 by Yonetibilisim. Heart, Brain and Technology

For The World We Deserve and Desire