BlockChain

Blockchain basit halk dili ile açıklayacak olursak, şeffaf ve dağıtık, halka açık bir muhasebe defteridir diyebiliriz başka bir ifade ile bir müzik listesi olarak da düşünebilirsiniz bu müzik listesindeki sırayı değiştiremiyorsunuz ancak yeni şarkılar ekleyebiliyorsunuz. Her bir şarkı zincire bir halka daha eklemek demek. Yani yeni gelen zincir halkasıyla blok zinciri o zamana kadar eklediğiniz bütün şarkıları içeriyor.Eğer bir arkadaşınız bu listeye müzik eklemek isterse zincirdeki bir sonraki halkayı, yani bloğu ekleyebiliyor. Bu blok tüm katılımcılar tarafından onay alırsa, oynatma listenize yeni bir şarkı eklemiş oluyorsunuz. Eğer o arkadaşınız çalma listesinden bir şarkı silmeye karar verirse, blok zincirinin yeni sürümünde o şarkının silindiğine dair bir not bırakılıyor. 

 

Şifrelenmiş, işlem takibi sağlayan dağıtık bir veri tabanı olan Blockchain, adından da anlaşıldığı üzere zincirleme bir modelle inşa edilen fakat takip edilemeyen bir teknolojiye sahip. Yani örneğin para transflerinde gönderen ve alıcı kişinin kimliği, gönderilen tutar gibi bilgiler şifreleniyor ve yeni bir blok oluşturuluyor. Bu bilgi bloğu diğer blokların sonuna ekleniyor ve blockchain ağına dağıtılıyor. Üstelik üzerine eklenen yeni bloklarla bu blok asla değiştirilemez ve kırılamaz hale getiriliyor.

Blockchain, bir merkeze bağlı olmaksınız işlem yapmanıza izin vermesinin yanı sıra, aracısız her kullanıcı ağa bağlanabiliyor, yeni işlemler gönderebiliyor, işlemleri doğrulayabiliyor ve yeni bloklar oluşturabiliyor. Bu dağıtık veri tabanı sayesinde bir merkeze bağlı olmaksızın işlem yapılabiliyor, çünkü her bir bilgi bloklar halinde, gelişmiş şifreleme algoritmalarıyla, birbirine bağlanarak kaydediliyor ve bu sayede işlemler direkt olarak alıcı ile satıcı arasında güvenli bir şekilde gerçekleştirilebiliyor. Kendi çektiğiniz bir fotoğrafı, bir makaleyi, hatta bir şarkıyı blockchain ile geliştirilmiş telif hakkı sistemine girerek, içeriğin aslında size ait olduğunu teyit ettirebilirsiniz. Hiçbir patent kuruluşuna bağlı olmanıza gerek duymadan çalışmalarınızın patentini alabilir, tapularınızın, senetlerinizin, isim haklarınızın size ait olduğunu doğrulayabilirsiniz.

Bildiğiniz üzere günümüz teknolojilerinde merkezi sistemler kullanılmaktadır. Merkezi sistemlerde kullanılan veritabanları katılımcılara kapalı, bir kuruma ihtiyacı olan ve yüksek maliyeti / riski olan yapılardır. Farklı ortamlarda yedeklemeler, replikasyonlar, geri dönüş testleri ve yedekleme kontrolleri gerekir. Bu ise sistemin çökme durumunda tekrar ayağa kaldırma için bir zaman/veri kaybına yol açabilecek maliyeti yüksek bir yapıdır.Oysaki Blockchain yapısında tüm bilgiler dağıtık ve merkezi olmayan bir yapıyla, katılımcılara açık bir ağ yapısıyla, tüm makinelerde eşit kopyalar tutarak zincirin her türlü tehlike ve çökmelere karşı ayakta kalmasını sağlar. Böylece arada bir aracı olmaz, diğer maliyetler ve riskler ortadan kalkar.

Blockchain yapısında verilerin saklandığı yer Block olarak tanımlanır. Bu yapı zincir şeklinde ve bir dizi yapısında düzenlenir. Her bir Block, bir önceki bloğun “hash” değerini alarak yeni bir hesaplama oluşturur. Bu hesaplamalar dinamiktir. Bir önceki veya bir sonraki blokta veri değişikliği olduğu takdirde zincir kopar ve değiştirilen blok hemen ortaya çıkar. Bu işlem Blockchain’in ne kadar güvenli bir yapısı olduğunu görmemizi sağlar.

Blockchain’de verilerin dağıtık olarak tutuldugunu belirtmiştik ,girilen ve/veya kontrol edilmesi gereken her veri bahsettiğimiz ağ genelinde kontrol edilir ve onaylanması sağlanır. Bitcoin Blockchain’inde ortalama onaylanma süresi 10-15 dakika, Ethereum Blockchain’inde 10 saniye civarlarındadır. Bu örnekler ile blockchain’deki yüksek güvenlik mekanizmasının ne kadar iyi oldugu görülmektedir.

 
Blockchain teknolojisini yeni ögrenmeye çalışan kişilerde özellikle kullanım alanları ile ilgili bir takım sorular ortaya çıkmakta muhtemel kullanım alanları ile ilgili olarak birkaç örnek ile devam edelim.

Tapu Kadastro işlemleri: Sahip olduğumuz arsa, konut, villa veya tarlamızın parsel/ada ve adres bilgilerinin hazırlanan Blockchain zincirine yazılması vasıtasıyla, o adresin bize ait olduğu ve değiştirilemeyeceği zincire yazılmış olur.
 

Sağlık İşlemleri: Doğduğumuz gün itibariyle, geçirdiğimiz tüm hastalıklar, olduğumuz tüm aşılar, geçirdiğimiz operasyonlar zincire yazılarak tüm verilerin doğru ve kontrol edilmiş bir şekilde saklanması sağlanır.

Taşımacılıkta, hayvancılıkta, tarımda ilk tohumun atıldığından, ürünlerin satıldığı alışveriş merkezleri/makro marketlerden verilerin tüm hareketlerini izlememiz mümkün olabilecektir. Bankacılıkta, para transferinde Blockchain teknolojisi kullanmak hem Swift işlemlerinde bekleme sürelerini hem de maliyetini büyük ölçüde düşürecektir. Hatta bir Türk bankamız 2018’in ilk çeyreğinde Ripple ile para transferi yapacağını bildirmiştir.

Kesilen faturaların, alınan ürünlerin ve karşılığında verilen çeklerin/senetlerin veya nakit paranın kayıtlarının zincire yazılarak; alacağın gerçekliğini, ürünlerin teslim edildiğini takip edebilir ve bunu da finansal işlemleri değerlendirerek kullanabiliriz.


 

©2020 by Yonetibilisim. Heart, Brain and Technology

For The World We Deserve and Desire