• ḊḌ

Yapay Zeka İşleri Değil Meslekleri Öldürüyor


Dünya ekonomik forumu tarafından yayınlanan, "Geleceğin İşleri Raporu"nda, (Future Of Jobs), önümüzdeki üç sene içerisinde bugünün işgücünün önemli becerilerinin üçte birinin değişeceği belirtiliyor. Microsoft’un, Kendinizi Felecekten Koruyun" (Futureproof Yourself) raporunda ise bugünün öğrencilerinin %65 inin yapacağı işlerin henüz ortaya çıkmadığı belirtiliyor.


2018 yılı itibari ile Uluslararası Robot Federasyon'u verilerine göre 1.300.000 robot dünya ölçeğinde çalışıyor. Gelişmiş ülkelerde üretim endüstrisinde her 1000 kişiye karşılık 20 ila 50 robot bulunuyor. Bostan ve MIT üniversitelerinin 1990 ve 2007 yılları arasını kapsayan,ortak çalışması sonucu elde edilen verilere göre her 1000 kişi başına çalışan bir robot, altı insanın işini yapar duruma geldi. Günümüzde ise bir robotun, 140 çalışanın işini yaptığı durumlar var.


Oxford Üniversitesi’nden "İnsanlığın Geleceği Enstitüsü" ve Yale Üniversitesi araştırmacıları 350 makine öğrenme uzmanı ile önümüzdeki 10 yıl içerisinde yapay zekanın ne kadar ilerleyeceğini belirlemeye çalışmış. Buna göre yapay zeka, kamyon sürücülüğü, dil çevirisi ve lise seviyesinde makaleler yazma işini yapabilir hale gelecek. 2050 yılında çok satan bir kitabın yazarı haline gelebileceği ve 2055 yılında ameliyat yapabileceği rapordaki bilgiler arasında.


Şimdiden fastfood restoranları sipariş almak için kiosklar ve ürün hazırlamak için robotlar kullanmaya başladılar, teslimat için dronelar kullanılıyor ve depolar tam otomasyon çalışıyor. Hukuk, ilaç, bilim, medya, iş alanında yapay zeka sistemleri kullanılmaya başlandı.

Japonya’da dünyanın ilk otonom şirketi hiçbir operasyonel çalışan olmadan faaliyete geçti.


Kimlerin işi risk altında

Tipik bir iş incelendiğinde, dört kategoride görevler olduğunu görebiliyoruz:

  1. Tekrarlı, manuel işler: öngörülebilir

  2. Tekrarlı olmayan manual işler: öngörülemez

  3. Tekrarlı bilişsel işler: öngörülebilir

  4. Tekrarlı olmayan bilişsel işler: öngörülemez

Buna göre belirli bir seviyeye kadar rutin, tekrarlı ve öngörülebilir olan işler en fazla risk taşıyan işler. Muhasebeciler, hava trafiği kontrolörleri, bebek bakıcıları, araba satıcıları, müşteri temsilcileri, eczacılar, sekreterler, öğretmenler, tele pazarlamacılar, finansal danışmanlar, perakende işçileri, posta/kargo çalışanları, askeri işler ve avukat yardımcıları.


Future Of Employment a göre

  • Tele pazarlamacı işi %99

  • Kredi ofisi çalışanı işi %98

  • Kasiyer işi %97

  • Taksi şöförü %89

  • Facefood aşçısı %81

  • Avukat yardımcısı %94

oranında otomasyona tabi olabilir. Öte yandan

  • Mesleki terapist %0.35

  • Diyetisyen ve beslenme uzmanı %0.39

  • Doktor ve cerrah %0.42

  • Din görevlisi %0.81

oranında otomasyona geçebilir


İnsan kaynakları uzmanları yapay zeka ile aday seçimi ve doğru adayın belirlenmesi işinin yapılmasının mümkün olduğunu biliyorlar ve kullanmaya başladılar.

The Economist dergisine göre tüketiciler 7 gün 24 saat, sürekli ve hızlı servis istiyor. Sanal asistanlar bu amaca çok uygunlar.

Robotik proses otomasyonu yazılımları da yaygınlaşıyor ve KPMG araştırmasına göre %40 ila %75 arasında maliyet tasarrufu sağlıyorlar.



İyi haberler de var

Amerikan Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun raporuna göre 150.000 robota karşılık 900.000 yeni üretim işi ortaya çıktı. Bu işler otomasyon sistemlerindeki karmaşık kodlama ve sistem tasarımı alanında.


Şüphe yok ki işini kaybeden insanlar olacaklar ve bu insanların yeniden eğitimden geçerek yeni meslekler edinmesi gerekecek. Ancak eğitim sistemleri temelde test tekniği üzerine kurgulanmış ve sosyal ve duygusal zeka gelişimi için gerekli müfredatı içermiyorlar.

Öğrenciler analitik düşünme, kritik karar alma, etkin iş birliği, duygusal bağlılık, etkin dinleme gibi alanlarda eğitim alıyorlar.Bu alanlar ise robotların giremediği alanlar.

Dünya Ekonomik Forumu İnsan Sermayesi Endeksine (Human Capital Index) göre robotik, sürücüsüz nakliye, yapay zeka, biyoteknoloji, ileri malzemeler ve gen bilimi alanındaki gelişmeler nedeniyle değişim hızını artırarak sürecek.


Ne yapmalıyız?

Otomasyon diğer sanayi atlamalarında olduğu gibi, varlıkların daha az donanımlı ve daha yavaş adapte olanlardan, daha donanımlı ve hızlı olanlara aktarılmasını getirir. Şu bir gerçek ki robotların hala yapamayacağı insan özgü beceriler var. İkna, pazarlık, iletişim, duygusal ve sosyal zeka, yaratıcılık, yenilikçi düşünce, empati, kritik karar alma, işbirliği, bilişsel esneklik bunların başlıcaları.

Şu an dünya çapında yazılımcı, veri bilimcisş, siber güvenlik uzmanları, BT uzmanları alanda büyük insan kaynağı eksiği var. 2000 yıllarının başlangıcında olmayan ancak şu an çok aranan meslekler ise bize farklı bir bakış açısı kazandırabilir. Bunlar yazılım/uygulama geliştirici, IOS geliştirici, Android geliştirici, sürücüsüz araba mühendisi, bulut işlemci uzmanı, büyük bir analisti, veri bilimci, sürdürülebilirlik yöneticisi, drone operatörü, dijital pazarlama uzmanı, UI/UX tasarımcısı gibi toplumun çoğunun ismine bile aşina olmadığı işler.


Bir Freelance Platformu olan Upwork Verilerine göre 2018 yılında çok aranan beceriler, talep artış büyüklüğüne göre: sanal gerçeklik, doğal dil işleme, ekonometri, öğrenme yönetim sistemleri, sızma testi, arama motoru optimizasyonu denetimi, görüntü işleme, Facebook API geliştirici, Swift Geliştirici, pazarlama analitiği, Coğrafi Bilgi Sistemi, makine öğrenmesi, video pazarlama, Shopify geliştirici. Çok tanıdık gelmiyor çoğumuza.


Bu gelişmelere rağmen konuya kötümser yaklaşanların argümanı da kuvvetli. Geçmiş sanayi atlamalarında ortaya çıkan büyük dev şirketlerin milyonlarca yeni çalışanı kullanarak bunu yaptıkları gerçeği. Oysa dijital çağın büyük şirketleri hem daha büyük değere sahipler, hem de bunu birkaç 1000 kişiler mertebesinde yapabiliyorlar: Örneğin Google değeri 500 milyar $ ve çalışanı 70.000, Facebook değeri 350 milyar $ ve çalışana 17.000.

Amerika’da üniversite mezunları kişi başı 35.000 $ öğrenim borcu ile kendilerine iş imkanı sağlamayacak anlamsız bir dereceyle mezun oluyor. Bunun ekonomik büyüklüğü 1.2 trilyon$.


Dijital çağda var olabilmek için girişimcilik ve girişkenlik gerekiyor ancak bu toplumun çok az bir kısmında mevcut. Bilinen neredeyse en net konu ise yapay zekanın insan muhakemesinin değerini artıracağı.

0 görüntüleme

©2020 by Yonetibilisim. Heart, Brain and Technology

For The World We Deserve and Desire